هپاتیت 
 
 
مقدمه
  
يكي از بيماريهاي كه از بدو تولد ممكن است جان فرزندان دلبندمان را تهديد و يا در سنين مختلف زندگي آنان را مبتلا نمايد، بيماري هپاتيت يا يرقان ويروسي است. در ايران حدود 3 ميليون مبتلا به هپاتيت نوع B و 600 هزار نفر مبتلا به نوع C با حمله كبد، زندگي انسان را در معرض تهديد جدي قرار داده و در نهايت به كام مرگ مي‌برند.
   عليهذا با توجه به تعداد زياد مبتلايان اين بيماري در كشور، مطلب فوق جهت مطالعه شما همكاران عزيز تهيه گرديده است. اميد كه با مطالعه آن و رعابت نكات پيشگيري، جان خود و اعضاي خانواده را در برابر اين بيماري حفظ كنيد.
كبد چيست و اهميت آن كدام است؟
  
كبد همان جگر سياه در اصطلاح عاميانه است و يكي از نقشهاي مهم آن در آماده‌سازي مواد غذايي مصرف شده و تجزيه آنها به منظور استفاده سلولهاي بدن از آنها مي‌باشد.که التهاب آن را هپاتیت می گویند
هپاتيت (يرقان يا زردي) چيست و علتهاي آن كدام است؟
  
هپاتيت التهاب و آزردگي سلولهاي كبدي است و در اثر عوامل مختلفي همچون: ويروسها، ميكروبها، داروها، بيماريهاي ارثي و مصرف مشروبات الكلي و .... به وجود مي‌آيد اما مهمترين اين عوامل ويروسها هستند.
انواع هپاتيت عبارتند از
A.B.C.D.E
   در کشور ما سه نوعA,B,C شايعتر است لذا به شرح سه مورد فوق اکتفا مي نمائيم.
 هپاتيت A:
   شايعترين راه انتقال، فرد به فرد است که در اثر آلودگي مواد غذايي با مدفوع آلوده به ويروس هپاتيت ايجاد مي گردد.
   اين نوع هپاتيت اغلب خود به خود بهبود مي يابد و عارضه ای به جا نمي گذارد.
بيماري هپاتيت آ (A) چيست؟
   اين نوع هپاتيت ويروسي بيشتر در بچه‌ها ديده ميشود و از طريق مواد غذايي يا آب آلوده به افراد سالم منتقل ميگردد.
   كودك در ابتدا دچار حالتي شبيه سرماخوردگي و تب مي‌شود و با قطع تب دچار زردي در سفيدي چشم و پوست ميگردد. كودك در اين مدت بي‌اشتها و دچار ضعف شديد است. اين بيماري بدون درمان خاصي خودبخود بهبود يافته و معمولاً عارضه‌اي ايجاد نمي‌كند.
در هفته اول ابتلا، شحص بدون بروز زردی، ويروس را از طريق مدفوع دفع مي کند و شخص در اين زمان ناقل بيماری است بدون اينکه خود مطلع باشد.
دفع ويروس حداکثر تا يک هفته پس از بروز زردی طول مي کشد.
براي پيشگيري از انتقال هپاتيت آ A) ) چه بايد كرد؟
1- رعايت بهداشت فردي خصوصاً شستشوي دستها با آب و صابون بعد از توالت و قبل از غذا خوردن
2- دفع بهداشتي فضولات انساني
3- ضدعفوني نمودن سبزيجات مصرفي
4- لوازم شخصي، ظروف غذا و آشاميدني بيمار بايد از ظروف ديگران جدا باشد.
             
  هپاتيت C :
  
راه انتقال پيشگيري و درمان و سير بيماري تقريباً با هپاتيت B يكسان است اما عمدتاً در افرادي كه در معرض خطر تماس خوني هستند ديده مي‌شود. مانند معتادين تزريقي

 
 
 
 
هپاتيت Bچيست؟
 
 
 
كبد عضوي است كه در بسياري از فعاليت‌هاي حياتي بدن، مانند مقابله با عفونت‌ها، متوقف كردن خونريزي، پاك كردن خون از سموم و داروها، و ذخيره‌ي انرژي در بدن نقش دارد.
 
   هپاتيت يك بيماري است كه كبد را متورم كرده، و فعاليت آن را مختل مي‌سازد. اين بيماري به علت‌هاي مختلفي ايجاد مي‌شود. يكي از اين علت‌ها آلودگي به ويروس هپاتيت‌B است.
   در اين نوع هپاتيت افراد به دو دسته تقسيم مي شوند: افراد ناقل و افراد مبتلا.
 
   نشانه‌هاي هپاتيت B
   آلودگي به ويروس هپاتيت‌ب به سه حالت متفاوت ممكن است ديده شود:
·         هپاتيت حاد:در اين حالت، بيمار پس از يك دوره‌ي مقدماتي با نشانه‌هايي مانند تب، سرماخوردگي، تهوع، استفراغ و درد شكم، دچار زردي مي‌شود. اولين عضوي كه زردي در آن ديده مي‌شود، سفيدي چشم‌ها است. به طور معمول، اين علائم خودبه‌خود برطرف مي‌شود و پس از 6 ماه خون از ويروس پاك مي‌شود و فقط در 5 تا10درصد بيماران مزمن ممكن است آلودگي مزمن شود.
·          هپاتيت مزمن: در اين حالت، نشانه‌ها بسيار غير اختصاصي است. شايع‌ترين نشانه‌ي هپاتيت مزمن، ضعف و خستگي طولاني است. گاهي ممكن است زردي خفيف يا خارش وجود داشته باشد. با پيشرفت بيماري ممكن است زردي خفيف يا خارش وجود داشته باشد.با پيشرفت بيماري ممكن است نارسايي كبدي بروز كند. اين افراد بايد تحت نظر پزشك باشند و در صورت نياز، دارو درماني شوند.
·         آلودگي بدون علامت:در اين حالت، فرد بدون هيچگونه نشانه‌ي باليني و يا آزمايشگاهي از بيماري كبدي ، ويروس هپاتيت را در خون خود دارد و مي‌تواند آنرا به سايرين انتقال دهد. اين افراد به درمان دارويي نياز ندارند ولي خطر مزمن شدن هپاتيت در آن‌ها زياد است و بايد هر 6ماه يكبار توسط پزشك بررسي شوند.(ناقلین)
بيشتر موارد آلودگي به هپاتيت‌B بدون نشانه است؛ بنابراين، بهترين روش تشخيص بيماري، آزمايش خون از نظر وجود ويروس هپاتيت‌ب   است.
راههاي انتقال هپاتيت B
   آلودگي به هپاتيت ب به طور عمده در نتيجه‌ي تماس با خون و ترشحات جنسي آلوده، به روش‌هاي زير صورت مي‌گيرد:
·         تولد از مادر آلوده به ويروس هپاتيت B؛
·         تماس جنسي حفاظت نشده با فرد آلوده؛
استفاده مشترك از ابزار آلوده‌ي تيز و برنده نظير سوزن و سرنگ، تيغ اصلاح، مسواك؛
·         تزريق مكرر خون يا فرآورده‌هاي خوني آلوده (امروزه كنترل خون‌هاي اهدايي احتمال آلودگي از اين طريق را بسيار اندك نموده است.)؛
·         دياليز با وسايل آلوده و پيوند اعضاي آلوده؛
·         خالكوبي، حجامت، سوراخ كردن گوش، خدمات پزشكي در محل‌هاي نامطمئن و آلوده، يا هر اقدامي كه منجر به سوراخ شدن پوست با وسايل آلوده و غير استريل شود.
  هپاتيت B از طريق دست دادن، در آغوش گرفتن، بوسيدن و نشستن در كنار فرد آلوده و ساير تماس‌هاي معمولي منتقل نمي‌شود و حضور افراد آلوده در محيط‌هاي كار و اجتماع بلامانع است.
 ناقلين چه کساني هستند؟
   افرادی که ويروس هپاتيت در خون آنها وجود داشته ولي علائم بيماری را نشان نمي دهند ناقل هستند. در ايران به طور تقريبي دو ميليون و چهارصد هزار نفر ناقل هپاتيت B مي باشند.
آيا براي مادران ناقل يا مبتلا امكان بارداري وجود دارد؟‌ بله
  
مادران براي جلوگيري از انتقال بيماري به نوزاد بايد حتماً‌ پزشك معالجشان را از وجود بيماري در بدنشان آگاه كنند.
 
 عاقبت ناقلين هپاتيت B چيست؟
  
با گذشت زمان ممكن است ويروس از بدنشان پاك و خارج شود. ولي در بسياري موارد نيز ممكن است ويروس دچار فعاليت مجدد شده و سبب آسيب به كبد شود و در گروهي نيز ممكن است ويروس بصورت نهفته در بدن باقي بماند.
   در افراد ناقل و يا مبتلا به بيماري مزمن كبدي، خطر انتقال ويروس به ديگران همواره وجود دارد و در اين زمينه دقتهاي لازم بايد صورت گيرد.
به ناقلين چه توصيه‌هايي مي‌شود؟
1ـ براي بررسي وضعيت كار كبد خود، جهت معاينه و انجام آزمايشات خون هر 6 ماه يكبار به پزشك مراجعه نمايند.
2ـ كليه اعضاي خانواده (همسر، فرزندان و كساني كه در يك مكان با هم زندگي مي‌كنند بايد بر عليه هپاتيت
B واكسينه شوند.
3ـ در صورت مراجعه به دندانپزشك، آزمايشگاه، پزشك و اصولاً هر جاي ديگر كه خطر انتقال ويروس به ديگران وجود دارد حتماً آنان را از وجود هپاتيت در بدنشان آگاه سازند.
4ـ از اهداي خون خودداري كنند.
5ـ افراد چاق تلاش كنند تا از اضافه وزن خود كم كنند.
6ـ از وسايل و لوازم شخصي مثل: مسواك،‌ تيغ، ريش تراش، حوله و ... هرگز به صورت مشترك استفاده نكنند.
تماسهاي عادي، معاشرت، دست دادن و در يك اتاق كار كردن، خطري را متوجه ديگران نمي‌كند.

هشدار:
1- ناقلين هپاتيت B مي‌توانند ازدواج كنند اما همسران آنها و فرزندان بايد در مقابل بيماري ايمن شوند.
2- اين افراد محدوديتي در رژيم غذايي و ورزش ندارند.
پيشگيري از هپاتيت‌B
·         هرگز از وسايل تيز و برنده، نظير سرنگ و سوزن، تيغ اصلاح و مسواك به صورت مشترك استفاده نكنيد.
·         از انجام كارهايي كه به سوراخ شدن و ايجاد خراش در پوست منجر مي‌شود، نظير خالكوبي و حجامت در مراكز غيرمطمئن و آلوده پرهيز كنيد.
·         از تماس جنسي مشكوك و حفاظت نشده پرهيز كنيد.
·         نسبت به واکسيناسيون نوزادان خود اقدام کنيد:
  • نوزاد خود را بلافاصله در بدو تولد، 2 ماهگي و 6ماهگي واكسينه نماييد.
·         در صورتيكه جزء يكي از گروه‌هاي ذيل هستيد، نسبت به سه نوبت واكسيناسيون اقدام كنيد:
o        پزشكان، دندانپزشكان و پيراپزشكان؛
o        افراد تحت دياليز؛
o        افرادي كه به علت ابتلا به بيماري‌هاي زمينه‌اي، نظير هموفيلي و تالاسمي، مكرراً خون يا فرآورده‌هاي خوني دريافت مي‌كنند؛
o       افراد خانواده‌ي فرد آلوده كه با وي هم‌منزل هستيد.
·          - در صورت ايجاد زخمي در بدن زخم را با آب و صابون شستشو داده بوسيله پانسمان بخوبي محافظت نمائيد.
·         - اشياء آلوده به خون را در كيسه پلاستيكي جمع‌آوري كرده و بسوزانيم.
·         - وسائلي را كه بخون آلوده مي‌شوند سريعاًُ با مواد ضدعفوني كننده مانند مايع سفيد كننده لباس تميز نمايند.
·         - در صورت وجود فرد آلوده به ويروس هپاتيت«ب»  (B )اطرافيان او بر عليه اين بيماري واكسينه شوند.
·         -  واكسيناسيون كودكان بر عليع بيماري  هپاتيت «ب»  (B ) كه شامل سه مرحله (بدو تولد، 1/5 ماهگي و 9 ماهگي) ميباشد.
   توجه: افراد آلوده به ويروس هپاتيت( B ) بايد به‌طور منظم به پزشك مراجعه كرده و پي‌گيري بيماري خود باشند و هيچ داروئي را بدون تجويز پزشك مصرف ننمايند.
·       هر چقدر فرد در سن پايين‌تري به ويروس هپاتيت B آلوده شده باشد احتمال ناقل شدن و بيماري مزمن كبدي بالاتر است. به اين منظور واكسيناسيون كليه نوزادان در بدو تولد- 5/1 ماهگي و 9 ماهگي در كليه مراكز بهداشتي درماني صورت مي‌گيرد.
علاوه بر نوزادان افرادي كه به عللي در معرض خطر هستند مانند پرسنل كادر پزشكي، دريافت كنندگان فرآورده‌هاي خوني و افراد خانواده فرد مبتلا نيز بايد در سه نوبت واكسن دريافت كنند.
- زنان آلوده بايد از بارداري پرهيز كنند و در صورت بارداري قبل از زايمان براي دريافت درمانهاي پيشگير تكميلي جهت جلوگيري از انتقال به نوزاد با پزشك خود مشورت كنند.
در حال حاضر، واكسيناسيون در بدو تولد، بهترين راه پيشگيري از هپاتيتB مي‌باشد
 
 
 
هپاتيت سي (C)                      اطلاعاتي جهت شناخت بيماری هپاتيت و راههای پيشگيری از آن
 
 بر اساس آخرين آمار سازمان جهاني بهداشت، 3% مردم دنيا آلوده به هپاتيت ( C) هستند و به دليل ابتلا به هپاتيت سي حدود يکصد و هفتاد ميليون ناقل مزمن در آستانه ابتلا به اختلالات کبدي و سرطان کبد قرار دارند.
   هپاتيت سي ( C) يك بيماري واگير كبدي است كه توسط ويروس هپاتيت (HCV) و از طريق تماس با خون افراد آلوده منتقل مي‌شود.
ا بيشتر افرادي كه به هپاتيت سي (
C) آلوده مي‌شوند ويروس را تا آخر عمر به همراه دارند. بعضي از اين افراد احساس بيماري نمي‌كنند و بعضي از اين افراد احساس بيماري نمي‌كنند و بعضي دچار صدمه كبدي، هپاتيت مزمن، اختلالات كبدي و سرطان كبد مي‌شوند.
راههاي انتقال:
1- 
تزريق خون يا فرآورده‌هاي خوني آلوده
2- 
تماس با خون افراد آلوده
3-
استفاده از سرنگ و تيغ مشترك
4-
استفاده از وسايل آلوده در خالكوبي و ختنه
5- آميزش جنسي با افراد آلوده
چگونه خود را از آلودگي به هپاتيت سي (
C) محافظت كنيم؟
-
هرگز مواد مخدر تزريقي استفاده نكنيد.
- در صورتي‌كه به مخدر اعتياد درايد، براي ترك اعتياد اقدام كنيد.
- هرگز از سرنگ مشترك استفاده نكنيد.
- از مسواك، تيغ و وسايل برنده يا وسايلي كه امكان آلودگي به خون دارند به طور مشترك استفاده ننماييد.
- اگر پرسنل بهداشتي درماني هستيد، هميشه احتياطات همه جانبه، از قبيل استفاده از دستكش و پيشگيري از تماس با نوك سوزن و وسايل نوك تيز را رعايت نماييد.
- استفاده از كاندوم در تماس با افراد آلوده يا مشكوك باعث محافظت از كليه عفونتهاي تناسلي به خصوص آلودگي با ويروس هپاتيت سي مي‌شود.
اتراايت راسي( C) از راههاي زير منتقل نمي‌شود:
-
عطسه، سرفه، در آغوش گرفتن
- استفاده از ظروف و ليوان مشترك
- غذا يا آب آلوده و- تماس معمولي در خانه و جامعه باعث انتقال نمی شود
آيا ممكن است من هپاتيت سي (
C) داشته باشم؟
  
در صورت:
دريافت خون يا پيوند بافت قبل از سال 1375
دريافت فاكتورهاي انعقادي قبل از سال1375
استفاده از سرنگ مشترك جهت تزريق
استفاده طولاني از دياليز
تماس جنسي با افراد مشكوك يا مبتلا
                                                  ممكن است شما نيز به بيماري مبتلا شده باشيد.ورتدگي
             پس مراجعه به انتقال خون جهت انجام آزمايش هپاتيت سي ( C)لازم است

چرا بايد اين آزمايش راانجام دهم؟
  
تشخيص اوليه بسيار اهميت دارد به دليل اينكه شما را قادر مي‌كند كه:
از انتقال بيماري به افراد خانواده و ديگران پيشگيري كنيد.
زودتر از وجود بيماري كبدي ناشي از اين عفونت مطلع شده و پيگيري و درمان نماييد.
   از طرف ديگر بيماراني كه از نظر ابتلا به هپاتيت سي (
C) جز گروه پرخطر هستند، مانند: معتادان تزريقي ، پرسنل بهداشتي درماني، افراد داراي روابط آميزشي نامشروع، در خطر ابتلا به هپاتيت ب نيز هستند و بايد جهت پيشگيري، واكسن هپاتيت ب دريافت كنند.          
         از استفاده مجدد سرنگهاي يكبار مصرف جداً خودداري شود.
 از برقراري روابط جنسي با همسر خود در زمان ابتلا و يا حتي احتمال آلودگي به ويروس جداً‌خودداري كنيد و از روشهاي مطمئن تماس جنسي استفاده نماييد. (استفاده از كاندوم)مبتل
ا به هپاتيت سي ( C) به مركز بهداشتي مراجعه نمايد
.تا کنون هیچ واکسنی جهت هپاتیت c  تولید نشده است
     در صورت نياز به آموزش و کسب اطلاعات بيشتر در مورد ايدز، هپاتيت Bو C، بيماريهای آميزشي و يا داشتن رفتارهای پر خطر جنسي به: پزشک، مراکز بهداشتي درماني، خانه های بهداشت و مراکز مشاوره مي توان مراجعه کرد.
 
  
  
  
  
  
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1389-8-1 10:41        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ